เริ่มต้นจากการคัดใยของกลุ่ม การเลือกรับซื้อใบจากกลุ่มปลูกสับปะรด ในกลุ่มทำเส้นใยเอง ย้อมเอง ทำให้เราหาสิ่งที่เหมาะสมกับเรา แล้วก็วิธีการที่ทำให้เส้นใยสัปปะรดมีความสวยงาม เงางาม หรือตลาดต้องการแบบไหน เอกลักษณ์ของกลุ่มคือการผสมเส้นใยสัปปะรดกับฝ้าย แล้วค่อยนำมาทอรวมกัน

เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย A&R

"ต้นไม้อากาเว่ต้นนี้เนี้ยมันเป็นต้นไม้ที่สามารถเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แล้วก็ช่วยชาวบ้านในลักษณะที่เขาไม่มีเงินทุน เงินทุนไม่สูง แล้วก็ปลูกได้บนพื้นที่ของความแห้งแล้งค่ะ เป็นแนวสำหรับชาวบ้านที่เขาจะแบบ ไม่รู้จะทำอะไรแล้วอะ ลุกขึ้นมา นึกแบบทางเหนือหรือทางไหนที่เวลาหน้าแล้งเข้ามาที ใบไม้ร่วงลงมาเนาะ ไฟป่าก็เข้าแล้ว อะไรอย่างนี้ใช่ไหมคะ ทำมาหากินอะไรไม่ได้ แล้วก็จะปลูกอะไรให้มันยืนยาว  อย่างเช่น พืชอายุ 5 เดือน 8 เดือน ไฟมาอีกแล้ว ก็เผา โดนเผา ปลูกข้าวโพดไม่ทันไร ยังไม่ทันฝักมา อีกแล้วไฟเผาอีกอะไรอย่างเงี้ย พืชที่เขาปลูกชาวบ้านมันเหมือนกับค่อนข้างที่จะประสบปัญหาเยอะ ทีนี้ถ้าเกิดเราลงด้วยต้นนี้ไปเนี่ย เราก็ไม่ต้องคำนึงถึงความลำบากตรงนั้นและ แล้วก็เป็นพืชหัวไร่ปลายนาไป ประมาณนั้น เราไม่ต้องไปดูแลอะไรเขาเยอะนะคะ แล้วก็หวังว่า- คือคิดสิ่งที่ช่วยชาวบ้านที่แบบ ถ้าเทียบกับเรื่องนาข้าว คือว่าเวลาที่ชาวบ้านเขาปลูกข้าว ถึงเวลาน้ำท่วมมาอีกแล้ว ข้าวล้มตายประมาณนั้น มันเหมือนกับว่าเกษตรไม่สุด ก็คือพอมาเจอปัญหาภัยธรรมชาติแบบนี้มันมาอีกแล้ว หรือเขาปลูกข้าวไปแล้วมันแล้งปีนี้ไม่มีน้ำ มันก็มีข้าวแล้วไม่ออกรวง มาอีกแล้ว แต่ปุ๋ยมองว่าอากาเว่ เอาเหอะไฟมาน้ำไม่มี เขาก็อยู่ ยังไง ยังไงเขาก็โตของเขาได้ แล้วพอถึงเวลาเราก็ค่อยมาเก็บผลผลิตเขามาขูดเส้นใย แล้วข้อดีของเขาเวลาที่ปุ๋ยเส้นใยเขาออกมาเนี่ย เราไม่ต้องไปพึ่งฝ้ายอะไรมาเกาะ มันเป็นเส้นของเขาเพียวๆเลย เอาประโยชน์จากเขาตรงๆ  เส้นใยใช้เพียวๆเลย ไม่ได้ผสมอะไรทั้งสิ้น ต่อเส้นต่ออะไรด้วยตัวของเขาเอง แล้วก็ลักษณะก็คือมันก็ไม่ได้แข็งกระด้างอะไรมากมาย มันก็พอได้ แต่คำว่านวัตกรรมอากาเว่เนี่ย ไม่ได้มองแค่ว่าเส้นใยหรืออะไร ยังมีประโยชน์ของเขา น้ำมาทำโซลาร์เซลล์ได้ไหม สีเขียว ความเข้าใจของเราคือสีเขียวของเขาอะ มันสามารถเอามาฉาบโซลาร์ได้ไหม อันนั้นคือขั้นตอนนวัตกรรมนะคะ แล้วก็เส้นใยของเขาเนี่ยนอกจากการทอแล้วมันน่าจะเป็นนวัตกรรมด้านอื่นได้อีกไม่ใช่ว่าหยุดแค่เส้นใยแค่นี้ มันน่าจะไปทำเป็นผืนอะไรสักอย่างหนึ่งที่แข็งๆแทนพลาสติก อาจจะมองไปถึงบ้านลอยน้ำที่ไทยเราน้ำท่วมเยอะเป็นต้น"

กลุ่มแปรรูปใยพืชและต่อยอดนวัตกรรมอากาเว่บ้านยางคู่

ผ้าซาวตม เอาผ้าที่ย้อมสีธรรมชาติเสร็จแล้วหมักโคลน เป็นภาษาถิ่นเรียกว่าผ้าซาวตม เนื้อจะนิ่ม สีจะเป็นอัตลักษณ์ เป็นสีออกบลอนด์เงิน สีธรรมชาติใบเพกา ใบสัก ใบหูกวาง เปลือกประดู่ และทุกๆกี่ในชุมชนใช้กี่โบราณทุกตัว และนอกจากเส้นใยฝ้าย ที่กลุ่มได้มีการใช้เส้นใยอ้อยที่ผ่านกระบวนการแปรสภาพประกอบกับย้อมด้วยสีธรรมชาติ และพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สิ่งทอ  เช่น  ผลิตภัณฑ์เครื่องแต่ง หมวก เป็นต้น

บ้านหนองโกวิทย์

"กลุ่มผ้าฝ้ายเชิงดอยได้รวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มแปรรูปผ้าฝ้ายขึ้น  เมื่อเดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2550 โดยตระหนักถึงปัญหาจากการทอผ้าผืน แล้วเกิดปัญหาทางการตลาด จึงมีแนวคิดที่จะแปรรูปผ้าฝ้าย ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียง และได้รับการยอมรับว่าผ้าทอของ อ.จอมทองนั้นมีคุณภาพและความสวยงาม จึงได้ริเริ่มการแปรรูปขึ้น จากการร่วมกันคิดร่วมทำของประธานกลุ่มและเพื่อนสมาชิกอีก ๑ คน ต่อมาเมื่อมีความเป็นไปได้ทางการตลาด เริ่มเป็นที่นิยมและยอมรับมากขึ้น จึงได้ขยายกิจการตั้งเป็นกลุ่มชื่อกลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์จากผ้าบ้านเชิงดอย  แต่ก็ติดด้านเงินทุนจึงได้ริเริ่มให้มีการออมทรัพย์เพื่อเป็นทุนดำเนินการหมุนเวียน และส่งเสริมการออมให้กับสมาชิกพร้อมกับชวนผู้สนใจเข้ามาร่วมออมทรัพย์โดยใช้การปันผลและสวัสดิการเป็นจุดสร้างความสนใจ จึงมีสมาชิกจากกลุ่มและสมาชิกที่ร่วมออมเงินจำนวน ๕๖ ราย ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อจากกลุ่มแปรูปผลิตภัณฑ์จากผ้าบ้านเชิงดอยมาเป็น กลุ่ม ผ้าฝ้ายเชิงดอย เนื่องจากการใช้ชื่อกลุ่มแปรรูปนั้นซ้ำซ้อนกับกลุ่มอื่น ๆ อีกหลายกลุ่ม และเพื่อให้เป็นที่จดจำได้ง่ายยิ่งขึ้น ปัจจุบันกลุ่ม             ผ้าฝ้ายเชิงดอยตั้งอยู่ที่ ๑๙๖ หมู่ที่ ๓ ต.สบเตี๊ยะ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ สร้างงานสร้างรายได้ให้กับสมาชิกกลุ่ม จำนวน ๒๕ คน ส่งเสริมการออมให้กับสมาชิกและชาวบ้านอีก ๕๖ คน ร่วมมือกับกลุ่มอาชีพอื่น ๆ ในชุมชนจัดสวัสดิการให้กับสมาชิก และได้รับมาตรฐานประเภทกลุ่มชุมชน (มชช.) ประจำปี ๒๕๕๓ จากจังหวัดเชียงใหม่ และมุ่งมั่นที่จะเป็นกลุ่มผ้าฝ้ายผลิตงานให้มีคุณภาพมาตรฐาน สร้างงานสร้างรายได้ให้กับสมาชิกและสร้างชื่อเสียงให้กับชุมชนต่อไป  อัตลักษณ์ชุมชน การใช้หินย้อมผ้า หินโมคคัลลานเป็นหินดินดานสีเทาดำเป็นการทับถมของซากพืชและสัตว์มาหลายล้านป หินโมคคัลลานเป็นค้นพบโดยปราชญ์ชาวบ้านซึ่งมีเพียงบนดอยโมคคัลลานเท่านั้นจึงได้ทดลองนำมาย้อมผ้าได้ผลออกมาเป็นที่ถูกใจเนื่องจากให้สีสวย ติดคงทนและมีความปลอดภัยทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคเนื่องจากได้ผ่านการทดสอบจากสถาบันฝ้ายแกมไหมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่สามารถนำมาเป็นสีย้อมผ้าที่ปลอดภัย   และได้ตั้งชื่อสีของหินตามชื่อของภูเขาลูกนี้ นามว่า โมคคัลลาน(โมคคัลลานะ) นามของอัครสาวกเบื้องซ้ายของพระพุทธเจ้าตามเรื่องเล่าประวัติชุมชนว่าดอยแห่งนี้พระโมคคัลลานะ ได้มาปฏิบัติสมาธิ เมื่อครั้งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงบัญชาให้พระโมคคัลลานะพร้อมด้วยพระสงฆ์ 4 รูปมาโปรดเจ้าเมืองจอมทอง ดอยแห่งนี้จึงได้ชื่อว่าดอยโมคคัลลาน  "

กลุ่มผ้าฝ้ายเชิงดอย

มีความโดดเด่นที่ผ้าไหมมัดหมี่ และไหมแต้มหมี่ที่เริ่มต้นทำมาตั้งแต่ประมาณ 10 ปีที่แล้ว มีลายผ้าไหมมัดหมี่ที่เป็นเอกลักษณ์ของบ้านหัวฝาย ตั้งชื่อว่า “ลายหมี่น้ำฟองเครือ”

ผ้าไหมมัดหมี่ บ้านหัวฝาย

วิสาหกิจชุมชนทอผ้าบ้านกุดเรือใหญ่ มีการย้อมครามและสีธรรมชาติ ซึ่งครามที่ใช้ในการย้อมมาจากการปลูกกันเองของกลุ่ม โดยมีมาตรฐาน GI มารองรับตรงนี้ และสมาชิกล้างฝ้ายมีเทคนิค สีไม่ตก เหลื่อมเหมือนไหม ทำให้ลายน้ำไหลมีความสวยมาก กิจกรรมของกลุ่มคือทำตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ

ทอผ้าบ้านกุดเรือใหญ่

เน้นการทอผ้าต้องดูตลาดก่อนว่าต้องแตกต่าง เน้นคือฉีกแนว เพราะเราไม่ได้ขายเฉพาะผู้สูงอายุ โดยแต่ละพื้นที่ก็จะมีความแตกต่างของกลุ่มเป้าหมาย เช่น สกลนครผ้ามัดหมี่สีดำ แต่กรุงเทพต้องนิ่ม กลุ่มเรามีการตลาดชัดเจน ลูกค้าเก่าต้องคงไว้ ลูกค้าใหม่ต้องมาเสมอ เรื่องผลิตภัณฑ์ หาเทกเจอร์เนื้อผ้าแบบใหม่ๆมาตลอดเพื่อปรับปรุงตัวเอง มีการพัฒนาอยู่เสมอ

กลุ่มสตรีทอผ้าฝ้ายย้อมครามบ้านถ้ำเต่า

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนทอผ้าลายมุกบ้านใหม่หนองผือ มีฝีมือในการทอผ้าฝ้ายยกดอกด้วยลายมุกและย้อมคราม ความสวยงามของลวดลาย เกิดจากการผสมผสานสีครามและสีจากพืชพื้นถิ่น ผ่านการทอมือด้วยความประณีต เกิดลวดลายในแนวตั้งจากการยกดอก 3, 6, และ 18 ตะกอ งานฝีมือและเทคนิคการย้อมครามของสกลนคร ซึมซับและสืบทอดสู่รุ่นลูก เป็นแบรนด์ ศวิตา ที่นำผ้าทอมือย้อมครามและสีย้อมธรรมชาติของชุมชนชาวสกลนคร มาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์จากเส้นใยและสีย้อมธรรมชาติที่มีความน่ารักและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น กระเป๋าผ้าฝ้ายเข็นมือย้อมครามและสีธรรมชาติ ตุ๊กตา พวงกุญแจ และเครื่องประดับ เป็นสินค้าที่นำครามทุนทางวัฒนธรรมท้องถิ่นมาสร้างงานและรายได้ เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อชุมชน

กลุ่มทอผ้าลายมุกบ้านใหม่หนองผือ

ผ้าฝ้ายทอมือล้วน 100 % เรยอนน้อย เน้นฝ้ายเข็นมือขนาดเล็กถึงใหญ่ไปเล็ก   และเน้นสีธรรมชาติที่เข้มและอ่อนได้....ระบุได้หลายเฉดสี  และเนื่องจากเป็นสีธรรมชาติที่มีการควบคุมเฉดสีไม่ได้ ถือว่าเป็นเสน่ห์และเอกลักษณ์ของสีธรรมชาติมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สินค้าของทางร้าน ซี่งมีปัจจัยหลายอย่างที่ทำให้การย้อมไม่ได้สีเดิม ซี่งจะมีกลุ่มลูกค้าที่เข้าใจว่าจะได้เฉดสีไม่เหมือนเดิม

ศินีคราม

เริ่มต้นจากการคัดใยของกลุ่ม การเลือกรับซื้อใบจากกลุ่มปลูก ในกลุ่มทำเส้นใยเอง ย้อมเองทำให้เราหาสิ่งที่เหมาะสมกับเรา แล้วก็วิธีการที่ทำให้เส้นใยสัปปะรดมีความสวยงาม เงางาม หรือตลาดต้องการแบบไหน เอกลักษณ์ของกลุ่มคือการผสมเส้นใยสัปปะรดกับฝ้าย แล้วค่อยนำมาทอรวมกัน

ดาวเรือง

วิสาหกิจชุมชน