เรื่องราวของวัตถุดิบที่หาได้ง่ายในชุมชน ต้นทุนทางภูมิปัญญาเป็นต้นทุนที่ยิ่งใหญ่ของเราเอง และสามารถเล่าเรื่องราวของกลุ่มที่ทำได้ ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มที่มีเอกลักษณ์และออกแบบให้ทันสมัย และมีการย้อมสีจากธรรมชาติหาได้ง่ายจากพืชท้องถิ่นและมีสีสันสวยงาม เช่นการย้อมผ้าด้วยใบสมอ  ผลิตภัณฑ์มาจากธรรมชาติทั้งหมด โดยเส้นด้ายฝ้ายได้จากดอกฝ้ายที่ปลูกเอง และเส้นไหมได้จากการเลี้ยงเอง

กลุ่มทอผ้าบ้านพนาสวรรค์

กลุ่มป้าหม่อคือสมัย 2536-37 ป้าหม่อเริ่มคิดว่าจะตั้งกลุ่มแต่ตอนนั้นเล็กๆ เราทำมาแล้วปี 39 เราก็ตั้งเป็นกลุ่มใหญ่ 25 คนมาทอ พอดีได้รับสเด็จแม่หลวงและเป็นสมาชิกพระองค์ท่าน จุดนี้เป็นจุดแข็งและเป็นกำลังใจที่ทำถึงทุกวันนี้ เราก็ถวายผ้ากัญชงให้ท่าน ท่านก็เลยรับสั่งว่า “ผ้ากัญชงสวยมากนะ แม่ชอบมากเลย อย่าไปซื้อตลาดมาปักให้แม่ แม่ไม่รับ ถ้ายังทอเป็นก็ทอผ้ากัญชงแบบนี้แหละ ผ้าลายชาวเขาส่งให้แม่ได้ไหม ไม่ต้องไปซื้อผ้าตลาดซื้อ” และเป็นกำลังใจให้เรามีแรงใจทำ 4-5 พี่น้องนี้ เราเป็นสมาชิกพระแม่หลวง ถ้าไม่มีวันนั้นแม่หลวงไม่ได้รับเราอาจจะท้ออาจจะไม่ทำ แต่ทุกวันนี้ทำอยู่คือได้แรงกำลังใจจากแม่หลวง และกลุ่มเราคือทำทุกอย่างให้ดีให้ได้ เหนื่อยแค่ไหน ลำยบากแค่ไหนเพราะแม่หลวงก็ชอบ เราต้องอนุรักษ์ไว้ จุดเด่นที่เราไม่อยากปล่อยมือคือจุดนี้ เราปลูกและทำเส้นใยเอง โดยเก็บจากต้น ไม่ได้ผสมนู่นนี่ และเรามีเรานวดให้เส้นใยนิ่มนุ่มลื่นกว่าที่เขา พอที่จะเอามาทอได้ค่อยเอสมาทอ เขามาดูตลอดแต่กลุ่มอื่นแข็งมาก แต่ของแม่สวยมาก เขามาสัมผัสปุ๊บเขาบอกทำไมดี ทำไมนุ่มขนาดนี้ ทำไมไม่เหมือนที่อื่น

กลุ่มผ้าทอใยกัญชงบ้านใหม่ยอดคีรี

เราปลูกตั้งแต่ปลูกจนแปรรูป และไม่ใช่ทออยางเดียว มีการเขียนลายด้วย ผ้าใยกัญชงทำทุกอย่างคือไม่ได้ใช้เครื่องเทคโนโลยี ใช้ฝีมือทั้งหมด ไม่ว่าการทอ การต่อ การเขียน ที่กลุ่มคือเขียนดั้งเดิมของบรรพบุรุษมา ตอนทอเราก็ใช้ดั้งเดิม ยังเป็นไม้อยู่ ลวดลายเราก็ดั้งเดิมเป็นเอกลักษณ์ของ มีเรื่องเล่าคล้ายๆว่าเหมือนอักษรบรรพบุรุษ ถ้าเป็นที่อื่นที่กัญชงอาจจะทำเข้าหรือซื้อเส้นจากที่อื่นมา เขาก็แค่ทอเฉย น้ำหนักและสัมผัสจะรู้เลยว่าไม่เหมือนที่อื่น ถ้าคนรู้คือจับแล้วรู้เลยไม่เหมือนกัน น้ำหนักและเนื้อผ้าไม่เหมือนกัน ย้อมสีธรรมชาติสีห้อมตั้งแต่บรรพบุรุษ เขียนเสร็จแล้วย้อมห้อม ไม่ได้ใส่สารกันสีตก ย้อมเป็นธรรมชาติ ห้อมปลูกเองบางส่วนและซื้อจากต่างหมู่บ้าน

เส้นใยกัญชง ดาวม่าง

วิสาหกิจชุมชนโครเชต์บ้านป่ามะม่วงมีจุดเด่นในเรื่องการออกแบบที่ยืดหยุ่น โดยลูกค้าสามารถสั่งทำตามแบบที่ชอบได้ตั้งแแต่ใบแรก สามารถเลือกวัสดุ สี รูปแบบต่าง ๆ ได้เอง ทำให้เป็นผลงานที่มีเพียงชิ้นเดียวในโลก นอกจากนี้ยังเป็นงานคุณภาพดี ใช้งานได้งาน และมีแบบให้เลือกหลากหลาย

โครเชต์บ้านป่ามะม่วง

"กลุ่มผ้าฝ้ายเชิงดอยได้รวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มแปรรูปผ้าฝ้ายขึ้น  เมื่อเดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2550 โดยตระหนักถึงปัญหาจากการทอผ้าผืน แล้วเกิดปัญหาทางการตลาด จึงมีแนวคิดที่จะแปรรูปผ้าฝ้าย ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียง และได้รับการยอมรับว่าผ้าทอของ อ.จอมทองนั้นมีคุณภาพและความสวยงาม จึงได้ริเริ่มการแปรรูปขึ้น จากการร่วมกันคิดร่วมทำของประธานกลุ่มและเพื่อนสมาชิกอีก ๑ คน ต่อมาเมื่อมีความเป็นไปได้ทางการตลาด เริ่มเป็นที่นิยมและยอมรับมากขึ้น จึงได้ขยายกิจการตั้งเป็นกลุ่มชื่อกลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์จากผ้าบ้านเชิงดอย  แต่ก็ติดด้านเงินทุนจึงได้ริเริ่มให้มีการออมทรัพย์เพื่อเป็นทุนดำเนินการหมุนเวียน และส่งเสริมการออมให้กับสมาชิกพร้อมกับชวนผู้สนใจเข้ามาร่วมออมทรัพย์โดยใช้การปันผลและสวัสดิการเป็นจุดสร้างความสนใจ จึงมีสมาชิกจากกลุ่มและสมาชิกที่ร่วมออมเงินจำนวน ๕๖ ราย ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อจากกลุ่มแปรูปผลิตภัณฑ์จากผ้าบ้านเชิงดอยมาเป็น กลุ่ม ผ้าฝ้ายเชิงดอย เนื่องจากการใช้ชื่อกลุ่มแปรรูปนั้นซ้ำซ้อนกับกลุ่มอื่น ๆ อีกหลายกลุ่ม และเพื่อให้เป็นที่จดจำได้ง่ายยิ่งขึ้น ปัจจุบันกลุ่ม             ผ้าฝ้ายเชิงดอยตั้งอยู่ที่ ๑๙๖ หมู่ที่ ๓ ต.สบเตี๊ยะ อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ สร้างงานสร้างรายได้ให้กับสมาชิกกลุ่ม จำนวน ๒๕ คน ส่งเสริมการออมให้กับสมาชิกและชาวบ้านอีก ๕๖ คน ร่วมมือกับกลุ่มอาชีพอื่น ๆ ในชุมชนจัดสวัสดิการให้กับสมาชิก และได้รับมาตรฐานประเภทกลุ่มชุมชน (มชช.) ประจำปี ๒๕๕๓ จากจังหวัดเชียงใหม่ และมุ่งมั่นที่จะเป็นกลุ่มผ้าฝ้ายผลิตงานให้มีคุณภาพมาตรฐาน สร้างงานสร้างรายได้ให้กับสมาชิกและสร้างชื่อเสียงให้กับชุมชนต่อไป  อัตลักษณ์ชุมชน การใช้หินย้อมผ้า หินโมคคัลลานเป็นหินดินดานสีเทาดำเป็นการทับถมของซากพืชและสัตว์มาหลายล้านป หินโมคคัลลานเป็นค้นพบโดยปราชญ์ชาวบ้านซึ่งมีเพียงบนดอยโมคคัลลานเท่านั้นจึงได้ทดลองนำมาย้อมผ้าได้ผลออกมาเป็นที่ถูกใจเนื่องจากให้สีสวย ติดคงทนและมีความปลอดภัยทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคเนื่องจากได้ผ่านการทดสอบจากสถาบันฝ้ายแกมไหมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่สามารถนำมาเป็นสีย้อมผ้าที่ปลอดภัย   และได้ตั้งชื่อสีของหินตามชื่อของภูเขาลูกนี้ นามว่า โมคคัลลาน(โมคคัลลานะ) นามของอัครสาวกเบื้องซ้ายของพระพุทธเจ้าตามเรื่องเล่าประวัติชุมชนว่าดอยแห่งนี้พระโมคคัลลานะ ได้มาปฏิบัติสมาธิ เมื่อครั้งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงบัญชาให้พระโมคคัลลานะพร้อมด้วยพระสงฆ์ 4 รูปมาโปรดเจ้าเมืองจอมทอง ดอยแห่งนี้จึงได้ชื่อว่าดอยโมคคัลลาน  "

กลุ่มผ้าฝ้ายเชิงดอย

"ความเป็นมาของกลุ่มคือ การทอผ้าใช้ในชีวิตประจำวัน แล้วมารวมตัวกัน 2527 ไปเริ่มต้นทอกันที่บ้านประธานกลุ่มก่อน เริ่มได้ได้จากคนที่มาท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวมาซื้อเยอะขึ้นเรื่อยๆ มีหลายๆส่วนงานมาส่งเสริมการขายของกลุ่ม เอกลักษณ์ของกลุ่มคือ มีศูนย์การเรียนรู้ และลายทอเอกลักษณ์   ลายผ้าที่ได้รับความนิยมของกลุ่มคือ  ผ้าลายบ่อสวก เป็นการแกะทอดแบบมาจาก ปากไหโบราณ"

กลุ่มทอผ้าบ้านซาวหลวง

"จุดเด่น เส้นใยฝ้ายสีธรรมชาติ ผ้าทอ ผ้าขิด นำเอาเส้นใยธรรมชาติ มาขิดยกดอก เป็นผ้าสามกษัตริย์ อันนี้เป็นอัตลักษณ์สามกษัตริย์ มีลายทรายน้ำ ผ้าสามฤดู เรื่องราวของหนองบัวลำภู ของสามฤดู มีที่นี่ที่เดียว   ความเข็มแข็ง  ด้านสีธรรมชาติ และเส้นใยธรรมชาต ได้รับรางวัล ผ้าขาวม้า สีธรรมชาติ และเส้นใยธรรมชาติ เป็นฝ้ายตุ๋น เรื่องฝ้าย และสีขาว สีเขียว (ปลูกน้อยสุด) น้ำตาลตุ๋ย และน้ำตาลเข้ม ตอนนี้สต๊อก เป็นดอก ยังไม่ได้อิ้ว  เส้นใยก็มีตุนไว้บ้าง   เส้นด้าย กกละ 850 บาทต่อกก (ย้อมธรรมชาติ)  หรือถ้า 460-500 บาทต่อกก  คิดค่าย้อม  "

กลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์พื้นเมืองบ้านดินทรายอ่อน

"จุุดเด่นของแบรนด์ คือ ที่ดินที่เกิด ต้องมีวิถีชีวิตกับชุมชน สิ่งที่ทำให้แบรนด์อยู่มาได้ยาวนาน คือความพอเพียง เอกลักษณ์วัตถุดิบในท้องถิ่น “ผ้าภูอัคนี” หรือ “ผ้าย้อมดินภูเขาไฟ” เกิดจากภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่ได้นำวัตถุดิบจากธรรมชาติ ที่หาได้ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ โดยเป็นกรรมวิธีในการย้อมสีผ้า ให้ออกมามีสีสวยงามอย่างมีเอกลักษณ์ ด้วยการนำผ้าฝ้ายหรือผ้าไหม ไปย้อมกับดินภูเขาไฟ หนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่หาได้ไม่ยาก เพราะหมู่บ้านเจริญสุขนั้น ตั้งอยู่ใกล้กับ “เขาพระอังคาร”  การหาสีย้อมธรรมชาติในท้องถิ่น ใบไม้ ดิน เปลือกไม้ และที่สำคัญที่ประธานบอกคือ การถ่ายทอดและการประชาสัมพันธ์บ้านเกิดของเรา ให้ เอกลักษณ์ของผ้าภูอัคนี อยู่ต่อไปอย่างยั่งยืน "

กลุ่มอาชีพสตรีทอผ้าฝ้าย-ไหม (ภูอัคนี)

เป็นตัวของตัวเองสินค้ามีความเป็นเอกลักษณ์ที่ผลิตแล้วจะสามารถรู้ได้ว่าเป็นของกลุ่ม ทุกขั้นตอนเป็นกระบวนการผลิตด้วยวิธีทางธรรมชาติ 100% ทำกัยเองทุกขั้นตอน เป็นงานทำมือ ทำให้งานมีคุณค่ามีราคาใส่ใจในรายละเอียดทุกกระบวนการ เป็นกลุ่มแม่ๆทำกันเอง

กลุ่มทอผ้าย้อมครามผ้าไหมบ้านกุดแฮด

เริ่มต้นจากการคัดใยของกลุ่ม การเลือกรับซื้อใบจากกลุ่มปลูก ในกลุ่มทำเส้นใยเอง ย้อมเองทำให้เราหาสิ่งที่เหมาะสมกับเรา แล้วก็วิธีการที่ทำให้เส้นใยสัปปะรดมีความสวยงาม เงางาม หรือตลาดต้องการแบบไหน เอกลักษณ์ของกลุ่มคือการผสมเส้นใยสัปปะรดกับฝ้าย แล้วค่อยนำมาทอรวมกัน

ขมิ้น

วิสาหกิจชุมชน